Τα παιδιά σέβονται εκείνους που τα σέβονται

Όλοι μας έχουμε παρευρεθεί σε κοινωνικές συγκεντρώσεις με γνωστούς και με αγνώστους, στις οποίες παραβρίσκονται πολλά χαριτωμένα παιδιά. Πιθανότατα, έχουμε βιώσει περιστατικά όπου ξαφνικά, χωρίς να έχει πέσει στην αντίληψη της ομήγυρης κάποιος σοβαρός λόγος, μπροστά στο πλήθος, κάποιος γονέας παθαίνει κρίση και αρχίζει να φωνάζει υστερικά στο παιδί του. Το παιδί κοκκαλώνει και αρχίζουν να ρέουν δάκρυα στα μάγουλά του, ενώ δίνεται η εντύπωση πως η συγκεκριμένη σκηνή είναι οικεία στους συμμετέχοντες και έχει επαναληφθεί κατά το παρελθόν. Αρχικά επικρατεί μία παγωμάρα στο πλήθος, αλλά γρήγορα όλοι συνεχίζουν σαν να μην συνέβη τίποτα.

Τέτοιες συμπεριφορές ταπείνωσης και εξευτελισμού ενός παιδιού, μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες, καταστροφικές συνέπειες. Καθώς μεγαλώνει αυτό το παιδί, θα αποκτήσει σεβασμό απέναντι στον γονιό του; Ή μήπως τα παιδιά σέβονται μόνο όσους τα σέβονται και αυτοί;

Η διάσημη ψυχαναλύτρια Alice Miller, η οποία απεβίωσε το 2010 αφήνοντάς μας ένα πολύ μεγάλο έργο γύρω από τα τραύματα της παιδικής ηλικίας, ανέφερε πως «Όπου κοιτάζω, διακρίνω σημάδια της εντολής του να τιμάει κάνεις τους γονείς του, όμως πουθενά δεν διακρίνω σημάδια μιας εντολής που να παροτρύνει τον σεβασμό απέναντι στο παιδί». Η βαθυστόχαστη και μεθοδική προσέγγιση που αποτυπώνεται στην δουλειά της, συνεχίζει να εμπνέει. Θεωρείται ακόμα και σήμερα από τους πιο δραστήριους συνηγόρους παιδιών στον κόσμο.

Πολλά παιδιά που μεγάλωσαν με ναρκισσιστικούς γονείς, αφού μεγαλώσουν, συχνά αφηγούνται πανομοιότυπες ιστορίες ντροπής και ταπείνωσης κατά τα παιδικά τους χρόνια. Συχνά, αυτά τα περιστατικά ταπείνωσης εξελίσσονται μπροστά σε κόσμο. Καθώς η κακομεταχείριση των παιδιών και η έλλειψη σεβασμού απέναντί τους είναι γνωστό πως δεν αποτελεί πρότυπο γονεϊκής συμπεριφοράς, ποιος είναι ο λόγος που την βλέπουμε τόσο συχνά; Όπως θα διαπιστώσουμε παρακάτω, πολλές φορές απλώς επαναλαμβάνεται το μοτίβο ενός ψυχολογικού φαύλου κύκλου.

Βεβαίως, πολλά περιστατικά κακομεταχείρισης παιδιών λαμβάνουν χώρα μέσα στην οικογένεια πίσω από κλειστές πόρτες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι οικογενειακές συναθροίσεις κατά τις οποίες ένας γονέας ανακοινώνει δυνατά και εμφατικά τα παραπτώματα του παιδιού του, δίχως να διαισθάνεται την ζημιά που προκαλεί, ενώ το παιδί στέκεται με τα μάτια στραμμένα προς τα κάτω ακούγοντάς τον. Πώς να απορήσει κανείς μετά, όταν τα παιδιά που βιώνουν αυτές τις καταστάσεις, μεγαλώνουν και ενηλικιώνονται παρουσιάζοντας σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα, όπως άγχος, κατάθλιψη και αποκτούν έντονα αισθήματα ενοχών και αμφιβολιών για τον εαυτό τους;

Η ταπείνωση και ο εξευτελισμός των παιδιών αποτελεί συναισθηματική κακοποίηση. Η λεκτική και η σωματική βία σε παιδιά είναι πολύ σοβαρή υπόθεση. Οι νέοι αξίζουν και δικαιούνται να επικοινωνήσουν, να συνδεθούν και να δεθούν με αυτούς που τους φροντίζουν. Το ότι ο γονέας θα παρέχει ασφάλεια, προστασία, αποδοχή, κατανόηση και ενσυναίσθηση συνιστά μια αυτονόητη προσδοκία.

Στις περιπτώσεις όπου αυτό συμβαίνει, τα παιδιά μεγαλώνουν αντιλαμβανόμενα την αξία τους, απαιτώντας σεβασμό από τους γύρω τους, αλλά κι από τον ίδιο τους τον εαυτό. Όταν όμως τα παιδιά γίνονται θύματα συναισθηματικής και ψυχολογικής κακοποίησης, μεγαλώνουν νιώθοντας φόβο, έλλειψη αγάπης και νομίζουν ότι είναι ανεπιθύμητα. Η φυσιολογική ανάπτυξη διακόπτεται και το τραυματισμένο παιδί βιώνει ένα είδος εξορίας. Το παιδί αρχίζει να εκλαμβάνει και να αναπαράγει αρνητικά εσωτερικά μηνύματα και αυτός είναι ο λόγος που τόσοι ενήλικες στην εποχή μας αισθάνονται ότι «δεν είναι αρκετοί και δεν αξίζουν».

Αργότερα, καθώς τα παιδιά ενηλικιώνονται, αναπαράγουν τις ίδιες συμπεριφορές που έμαθαν από τους γονείς τους απέναντι στα δικά τους παιδιά. Τα μηνύματα που ενσωματώθηκαν κατά την παιδική ηλικία, έχουν πλέον ριζώσει μέσα στον ενήλικα και αναπαράγονται συνεχώς σαν ατελείωτες κασέτες:

  • «Πώς μπορείς να είσαι τόσο βλάκας;».
  • «Δεν μπορείς να κάνεις τίποτα σωστά».
  • «Γι’ αυτό δεν σε συμπαθεί κάνεις».

Η ταπείνωση και ο εξευτελισμός προκαλούν φόβο στα παιδιά. Αυτός ο φόβος δεν φεύγει όταν μεγαλώσουν. Καθίσταται εμπόδιο για μια υγιή συναισθηματική ζωή και είναι δύσκολο να εξαλειφθεί. Όταν αυτά τα παιδιά γίνουν γονείς, υπάρχει η πιθανότητα ο φόβος και ο αρνητισμός να περάσουν ακούσια από γενιά σε γενιά.

Ο στόχος της θεραπείας είναι να ανακόψει την κληρονομιά της διαστρεβλωμένης αγάπης. Ο Σενέκας (Ρωμαίος φιλόσοφος, συγγραφέας και πολιτικός του 1ου αιώνα), έλεγε πως «Ο φόβος και αγάπη δεν μπορούν να συμβιώσουν… Τα χτυπήματα χρησιμοποιούνται για την νουθεσία των άγριων θηρίων».

Όταν τα παιδιά υιοθετούν μία ασεβή συμπεριφορά, θα πρέπει να μελετήσουμε την ανατροφή τους. Η καλή και στέρεη ανατροφή των παιδιών περιλαμβάνει τον σεβασμό και την ενσυναίσθηση. Όταν ένας γονιός σέβεται πραγματικά το παιδί του, θα λάβει ανταπόδοση. Μέσα στις οικογένειες που λειτουργούν πάνω σε αυτή τη βάση, βλέπουμε νέους ανθρώπους να μεγαλώνουν αναπτύσσοντας ένα σύστημα αξιών βασισμένο στην αγάπη, κάτι που κάνει όλο τον γύρω κόσμο καλύτερο. Αντιθέτως, όταν τα παιδιά ντροπιάζονται και εν συνεχεία αναγκάζονται να σιωπήσουν, απλώς καταστέλλεται το τραύμα και κατά πάσα πιθανότητα θα επανεμφανιστεί αργότερα στην ζωή. Εφόσον αυτό συμβεί, θα λάβει είτε μια μορφή αυτοκαταστροφικότητας, είτε μια μορφή βαναυσότητας απέναντι στους άλλους.

Κάντε την δέσμευση να μην ντροπιάσετε ποτέ ένα παιδί!

Συμπεριφερθείτε στα παιδιά όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται και εσάς. Σε περίπτωση που μεγαλώσατε με ναρκισσιστικούς γονείς, η προσωπική προσπάθεια αποκατάστασης μπορεί πραγματικά να κάνει την διαφορά. Ας εκφράσουμε την ευγνωμοσύνη μας απέναντι σε όλους αυτούς που καταβάλλουν σοβαρή προσπάθεια να διαρρήξουν τον φαύλο κύκλο της διαστρεβλωμένης αγάπης. Τα παιδιά όλου του κόσμου σας χρειάζονται!

Εισάγετε το email σας για άμεση πρόσβαση στη μελέτη marketing

Εισάγετε το email σας για άμεση πρόσβαση στη μελέτη marketing

You have Successfully Subscribed!

Pin It on Pinterest