Η ψυχοθεραπεία ή αλλιώς θεραπεία ομιλίας, είναι μία μέθοδος θεραπείας απέναντι σε ένα ευρύ φάσμα ψυχικών ασθενειών και συναισθηματικών δυσκολιών. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη ή τον έλεγχο των ενοχλητικών συμπτωμάτων, έτσι ώστε το άτομο να μπορεί να λειτουργεί καλύτερα, να αυξήσει την προσωπική του ευεξία και ευημερία και να αποκτήσει καλύτερη ψυχική και σωματική υγεία.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η ψυχοθεραπεία περιλαμβάνουν διάφορες δυσκολίες της καθημερινή ζωής, ζητήματα που σχετίζονται με ψυχικά τραύματα, θέματα που προκύπτουν από ιατρικές ασθένειες ή απώλειες (όπως ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου), καθώς και συγκεκριμένες ψυχικές διαταραχές όπως η κατάθλιψη και το άγχος. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι ψυχοθεραπείας, με ορισμένες από αυτές να παρατηρείται πως λειτουργούν καλύτερα απέναντι σε συγκεκριμένα προβλήματα. Η ψυχοθεραπεία δύναται να χρησιμοποιηθεί συνδυαστικά με φάρμακα και άλλες μορφές θεραπείας.

Συνεδρίες ψυχοθεραπείας

Η θεραπεία μπορεί να είναι ατομική, οικογενειακή, να περιλαμβάνει ένα ζευγάρι ή μία ομάδα ατόμων και μπορεί να βοηθήσει τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες. Οι συνεδρίες πραγματοποιούνται συνήθως μία φορά την εβδομάδα και ο χρονικός ορίζοντας εξαρτάται από το εκάστοτε περιστατικό. Τόσο οι ασθενείς όσο και ο θεραπευτής πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στην ψυχοθεραπεία και να δεσμευτούν σε αυτήν. Η εμπιστοσύνη και η διαμόρφωση σχέσης μεταξύ του θεραπευόμενου και του θεραπευτή είναι απαραίτητα στοιχεία για την αποτελεσματική συνεργασία και την αποκόμιση του μεγαλύτερου δυνατού οφέλους από την ψυχοθεραπεία.

Η ψυχοθεραπεία μπορεί να είναι βραχυπρόθεσμη (μερικές συνεδρίες) όταν ο στόχος είναι να λυθούν κάποια άμεσα ζητήματα ή μακροπρόθεσμη (μήνες μέχρι χρόνια) όταν ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν μακροχρόνια και περίπλοκα ζητήματα. Οι στόχοι της θεραπείας και οι συνθήκες της διαδικασίας, δηλαδή η συχνότητα και η διάρκειά της, καθορίζονται από κοινού από τον ασθενή και τον θεραπευτή.

Η εμπιστευτικότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση στο συγκεκριμένο πλαίσιο. Επίσης, παρόλο που οι ασθενείς μοιράζονται προσωπικά συναισθήματα και σκέψεις, η στενή σωματική επαφή με το θεραπευτή εκτός πλαισίου θεραπείας αντενδείκνυται αυστηρά και δεν επιτρέπεται.

Ψυχοθεραπεία και φάρμακα

Συχνά, η φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση ψυχικών παθήσεων συνδυάζεται με ψυχοθεραπεία. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη και άλλες περιπτώσεις όπου η ψυχοθεραπεία δύναται να αποτελεί την καλύτερη επιλογή. Για ορισμένους ασθενείς, ο συνδυασμός φαρμακευτικής αγωγής και ψυχοθεραπείας μπορεί να αποφέρουν τα καλύτερα αποτελέσματα. Ο υγιεινός τρόπος ζωής, στον οποίο συνδράμει η σωστή διατροφή, η τακτική άσκηση και ο επαρκής ύπνος, αποτελούν σημαντικές παραμέτρους για την υποστήριξη της ανάρρωσης και τη βελτίωση της συνολικής ευεξίας.

Δουλεύει η Ψυχοθεραπεία;

Οι επιστημονικές έρευνες μας δείχνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που υπόκεινται σε ψυχοθεραπεία βιώνουν ανακούφιση από τα συμπτώματα που παρουσίαζαν και καθίστανται περισσότερο λειτουργικοί στη ζωή τους. Περίπου 3 στους 4 που ξεκινούν ψυχοθεραπεία επιδεικνύουν οφέλη στην πορεία. Η ψυχοθεραπεία έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει τη συναισθηματική υγεία και βοηθάει στη συμπεριφορά του ατόμου, καθώς συνδέεται με θετικές αλλαγές στον εγκέφαλο και το σώμα. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι συμβάλλει στην άντληση αυξημένης ικανοποίησης από την εργασία, στην παρουσίαση λιγότερων ιατρικών προβλημάτων και χαμηλότερου βαθμού αναπηρίας, καθώς και στη μείωση των συνολικών ημερών ασθένειας κατά τη διάρκεια του έτους.

Η χρήση τεχνικών απεικόνισης του εγκεφάλου αποκάλυψαν στους ερευνητές σαφείς αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου στα άτομα που έχουν υποβληθεί σε ψυχοθεραπεία. Μάλιστα, πληθώρα μελετών έχουν εντοπίσει συγκεκριμένες αλλαγές στον εγκέφαλο ατόμων που έπασχαν από ψυχικές ασθένειες (συμπεριλαμβανομένων της κατάθλιψης, της διαταραχής πανικού, του συνδρόμου μετατραυματικού στρες και άλλων καταστάσεων) ως αποτέλεσμα της ψυχοθεραπείας. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι αλλαγές στον εγκέφαλο που προέκυψαν ύστερα από ψυχοθεραπεία ήταν παρόμοιες με τις αλλαγές που προκύπτουν από την φαρμακευτική αγωγή.

Για να αξιοποιήσετε στο έπακρο την ψυχοθεραπεία, προσεγγίστε την ως συνεργατική προσπάθεια, να είστε ανοιχτοί και ειλικρινείς και ακολουθήστε το συμφωνημένο σχέδιο θεραπείας. Σε περίπτωση που είναι απαραίτητο, μπορεί να σας ανατεθούν κάποιες εργασίες μεταξύ των συνεδριών, όπως για παράδειγμα η τήρηση ενός ημερολογίου ή η εξάσκηση στα θέματα που έχετε αναλύσει.

Μορφές ψυχοθεραπείας

Οι ειδικοί ψυχικής υγείας μεταχειρίζονται διάφορες μεθόδους θεραπείας. Η επιλογή  καθορίζεται από τα συγκεκριμένα προβλήματα και τις καταστάσεις που αντιμετωπίζει ο θεραπευόμενος και από την προσωπική προτίμησή του. Ωστόσο, οι θεραπευτές έχουν τη δυνατότητα να συνδυάσουν στοιχεία από διαφορετικές προσεγγίσεις ώστε να καλύψουν καλύτερα τις ανάγκες του ατόμου που λαμβάνει θεραπεία.

Η γνωστική συμπεριφοριστική θεραπεία (CBT) βοηθάει τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν και να αλλάξουν τα μοτίβα σκέψης και συμπεριφοράς που είναι επιβλαβή ή αναποτελεσματικά, αντικαθιστώντας τα με πιο συντονισμένες σκέψεις και λειτουργικές συμπεριφορές. Μπορεί να βοηθήσει το άτομο να επικεντρωθεί στα τρέχοντα προβλήματα και στους τρόπους με τους οποίους μπορεί να τα επιλύσει. Συχνά εστιάζει στην εξάσκηση νέων δεξιοτήτων στον «πραγματικό κόσμο».

Η CBT είναι χρήσιμη για τη θεραπεία μιας ποικιλίας διαταραχών, όπως η κατάθλιψη, το άγχος, οι διαταραχές που σχετίζονται με τραύμα και οι διατροφικές διαταραχές. Για παράδειγμα, η CBT μπορεί να βοηθήσει ένα άτομο με κατάθλιψη να αναγνωρίσει και να αλλάξει τα αρνητικά πρότυπα σκέψης ή τις συμπεριφορές που συμβάλλουν στην κατάθλιψη.

Η διαπροσωπική θεραπεία (IPT) αποτελεί μια βραχυπρόθεσμη μορφή θεραπείας. Βοηθάει τους θεραπευόμενους να κατανοήσουν τα υποκείμενα διαπροσωπικά ζητήματα που είναι προβληματικά, όπως το εσωτερικευμένο πένθος, οι αλλαγές στους κοινωνικούς ή εργασιακούς ρόλους, οι συγκρούσεις με σημαντικά πρόσωπα στη ζωή, καθώς κι άλλα προβλήματα που σχετίζονται με συγκεκριμένους ανθρώπους. Η IPT έχει τη δυνατότητα να βοηθήσει τον θεραπευόμενο να υιοθετήσει υγιείς τρόπους έκφρασης συναισθημάτων και μεθόδους βελτίωσης της επικοινωνίας. Επίσης, μαθαίνει τον θεραπευόμενο να σχετίζεται πιο εποικοδομητικά με την ομήγυρη. Η συγκεκριμένη μέθοδος χρησιμοποιείται συχνά για τη θεραπεία της κατάθλιψης.

Η θεραπεία της διαλεκτικής συμπεριφοράς αποτελεί ένα εξειδικευμένο κομμάτι της CBT που βοηθάει στη ρύθμιση των συναισθημάτων. Χρησιμοποιείται συχνά στη θεραπεία ατόμων με χρόνιες αυτοκτονικές σκέψεις και ατόμων με οριακή διαταραχή προσωπικότητας, διατροφικές διαταραχές και σύνδρομο μετατραυματικού στρες. Διδάσκει στον θεραπευόμενο νέες δεξιότητες που τον βοηθούν να αναλάβει προσωπική ευθύνη και να αλλάξει ανθυγιεινές ή διαταραγμένες συμπεριφορές. Περιλαμβάνει και ατομική και ομαδική θεραπεία.

Η ψυχοδυναμική θεραπεία βασίζεται στην ιδέα ότι η συμπεριφορά και η ψυχική ευεξία επηρεάζονται από παιδικές εμπειρίες και ακατάλληλες, επαναλαμβανόμενες σκέψεις ή συναισθήματα που είναι ασυνείδητα (βρίσκονται στο ασυνείδητο του ατόμου). Ο θεραπευόμενος συνεργάζεται με τον θεραπευτή για να βελτιώσει την αυτογνωσία του και να απαλλαγεί από παλιά πρότυπα, ώστε να μπορέσει να αποκτήσει καλύτερο έλεγχο της ζωής του.

Η ψυχανάλυση αποτελεί μια πιο εντατική μορφή ψυχοδυναμικής θεραπείας. Οι συνεδρίες διεξάγονται συνήθως τρεις οι περισσότερες φορές την εβδομάδα.

Η υποστηρικτική θεραπεία καθοδηγεί και ενθαρρύνει τον θεραπευόμενο να αναπτύξει τους δικούς του ψυχικούς πόρους. Βοηθάει στην οικοδόμηση αυτοεκτίμησης, στη μείωση του άγχους, στην ενίσχυση των μηχανισμών αντιμετώπισης προβληματικών καταστάσεων και τη βελτίωση της λειτουργίας σε συλλογικά πλαίσια. Η υποστηρικτική ψυχοθεραπεία βοηθάει τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν ζητήματα που σχετίζονται με την ψυχική τους κατάσταση και τα οποία σε μεγάλο βαθμό επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής τους.

Η συστημική θεραπεία αποτελεί έναν κλάδο της ψυχοθεραπείας όπως και μία ευρύτερη επιστημολογική προσέγγιση για την κατανόηση των ανθρώπινων σχέσεων και προβλημάτων. Ξεκίνησε να διαμορφώνεται στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Η συστημική θεραπεία θεωρεί ότι τα προβλήματα που παρουσιάζει ένα άτομο δεν είναι μόνο αποτέλεσμα ενδοψυχικών συγκρούσεων και ατομικών χαρακτηριστικών αλλά προϊόν αλληλεπιδράσεων με το ευρύτερο πλαίσιο – σύστημα – περιβάλλον.

Πρόσθετες μορφές θεραπείας που μερικές φορές χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με την ψυχοθεραπεία:

  • Θεραπεία υποβοηθούμενη από ζώα – Η επαφή με σκύλους, άλογα και άλλα ζώα μπορεί να δημιουργήσει μία αίσθηση άνεσης και να ενισχύσει την προσπάθεια επικοινωνίας του ατόμου σε συνδυασμό με την αντιμετώπιση του τραύματος.
  • Θεραπεία δημιουργικών τεχνών – Η υποστηρικτική χρήση της τέχνης, του χορού, του δράματος, της μουσικής και της ποίησης στο πλαίσιο της θεραπείας.
  • Παιγνιοθεραπεία – Βοηθάει τα παιδιά να αναγνωρίσουν και να μιλήσουν για τα αισθήματα και τα συναισθήματά τους
Εισάγετε το email σας για άμεση πρόσβαση στη μελέτη marketing

Εισάγετε το email σας για άμεση πρόσβαση στη μελέτη marketing

You have Successfully Subscribed!

Pin It on Pinterest