Διαταραχή πανικού: Τι είναι και πότε χρειάζεται βοήθεια

Η διαταραχή πανικού είναι μία αγχώδης διαταραχή κατά τη διάρκεια της οποίας το άτομο παρουσιάζει ξαφνικά και απρόσμενα επεισόδια έντονου φόβου και άγχους.

Τα επεισόδια αυτά ονομάζονται κρίσεις πανικού και ξεκινούν απότομα, φτάνοντας στη μέγιστη ένταση μέσα σε λίγα λεπτά. Συνήθως υποχωρούν μέσα σε 5 έως 20 λεπτά, αν και η ταλαιπωρία και η ανησυχία μπορεί να κρατήσουν περισσότερο. Για διαταραχή πανικού μιλάμε όταν οι κρίσεις επαναλαμβάνονται απρόσμενα και ακολουθούνται από επίμονο φόβο για νέα κρίση ή από αλλαγές στη συμπεριφορά για να αποφευχθούν.

Πώς είναι μια κρίση πανικού

Τα σωματικά συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών, δύσπνοια ή αίσθημα πνιγμού, πόνο ή σφίξιμο στο στήθος, εφίδρωση, τρέμουλο, ζάλη ή αίσθημα λιποθυμίας, ναυτία, μουδιάσματα, ρίγη ή εξάψεις. Πολλοί άνθρωποι, την πρώτη φορά, πιστεύουν ότι παθαίνουν καρδιακό επεισόδιο και καταλήγουν στο νοσοκομείο.

Τα ψυχολογικά συμπτώματα ωστόσο περιλαμβάνουν έντονο φόβο, άγχος, αίσθημα επέλευσης τρέλας, έλλειψη ελέγχου και φόβο για επερχόμενο θάνατο. Μπορεί επίσης το άτομο να έχει αίσθημα έλλειψης της πραγματικότητας, δηλαδή να νιώθει ότι παρακολουθεί τον εαυτό του και τη ζωή του σαν να πρόκειται για άλλον άνθρωπο.

Είναι πολύ σημαντικό να τονίσουμε ότι πολλά από τα συμπτώματα που εκδηλώνονται στις κρίσεις πανικού, είναι παρόμοια με συμπτώματα που εμφανίζονται σε σοβαρές παθήσεις της καρδιάς, του θυρεοειδούς, του εγκεφάλου, του πεπτικού συστήματος και των πνευμόνων. Γι' αυτό, την πρώτη φορά, και κάθε φορά που τα συμπτώματα διαφέρουν από τα συνηθισμένα, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση· με πόνο στο στήθος ή δύσπνοια καλέστε το 166 ή το 112. Όταν αποκλειστούν άλλες αιτίες, η διαταραχή πανικού αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία είναι η πιο τεκμηριωμένη ψυχοθεραπευτική προσέγγιση, και σε ορισμένες περιπτώσεις ο ψυχίατρος προτείνει και φαρμακευτική αγωγή.

Συχνά είναι δύσκολο να δεχτεί κανείς ότι συμπτώματα τόσο έντονα δεν οφείλονται σε σωματική ασθένεια. Χωρίς θεραπεία, όμως, οι κρίσεις μπορεί να γίνουν συχνότερες και το άγχος να επηρεάσει όλες τις πτυχές της ζωής. Συχνά η αρχική κρίση πανικού ακολουθείται από χρόνιο άγχος και ανησυχία και τελικά από μία δεύτερη και τρίτη και στη συνέχεια επαναλαμβανόμενες αιφνίδιες κρίσεις. Σε πολλές περιπτώσεις χώροι και κοινωνικές καταστάσεις συνδέονται με τις κρίσεις πανικού και το άτομο αρχίζει να αποφεύγει αυτούς τους χώρους ή τις κοινωνικές καταστάσεις, πράγμα που τελικά μπορεί να οδηγήσει και σε αγοραφοβία, εφόσον το άτομο δεν αναζητήσει νωρίς την κατάλληλη θεραπεία.

Πότε χρειάζεται βοήθεια

Είναι πολύ σημαντικό να θυμόμαστε ότι στιγμές έντονου άγχους, με ή χωρίς κρίση πανικού, όλοι μας έχουμε βιώσει κάποια στιγμή στη ζωή μας.

Μία κρίση πανικού δε σημαίνει αναγκαστικά ότι πάσχουμε από διαταραχή πανικού και χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι θα εξελιχθεί σε αγχώδη διαταραχή. Εφόσον όμως παρατηρήσουμε ότι βρισκόμαστε σε ένα διαρκές άγχος, χωρίς να μπορούμε να απολαύσουμε καθημερινά γεγονότα της ζωής μας ή πολύ περισσότερο όταν ζούμε με το φόβο ότι μετά από μία κρίση πανικού θα μας συμβεί το ίδιο περιστατικό και επόμενη φορά, τότε είναι και η στιγμή που πρέπει να αναζητήσουμε την κατάλληλη βοήθεια.

Η διαταραχή πανικού είναι από τις πιο συχνές αγχώδεις διαταραχές και από αυτές που ανταποκρίνονται καλύτερα στη θεραπεία. Ένας ψυχολόγος ή ψυχίατρος μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι συμβαίνει στο σώμα σας και να σπάσετε τον κύκλο του φόβου.