Ο φόβος της αποτυχίας και οι έφηβοι: Πώς να βοηθήσουμε

Τι είναι ο φόβος της αποτυχίας στην εφηβεία;

Η εφηβεία είναι μία κρίσιμη και μεταβατική περίοδος στη ζωή, κατά την οποία το άτομο κινείται από την παιδική ηλικία προς την ενηλικίωση. Οι έφηβοι προσπαθούν να γίνουν πιο αυτόνομοι, να διαμορφώσουν τη δική τους ταυτότητα και να είναι αποδεκτοί από τους συνομηλίκους και το περιβάλλον τους. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, θέτουν στόχους για τη μελλοντική τους ζωή και προσδοκίες για το ποιοι θέλουν να γίνουν.

Ωστόσο, όταν οι στόχοι αυτοί δεν επιτυγχάνονται, όπως μια αποτυχία στο σχολείο ή μια απόρριψη από φίλους, ο έφηβος μπορεί να νιώσει απογοήτευση και να βιώσει έντονα συναισθήματα αποτυχίας. Μπορεί να κατηγορεί τον εαυτό του για την αποτυχία, κάτι που καταλήγει να καταρρακώνει την αυτοεκτίμησή του. Ο φόβος ότι θα αποτύχει ξανά μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων, καθιστώντας τον έφηβο ανήμπορο να σκεφτεί εναλλακτικές και να κάνει νέες προσπάθειες.

Πώς να σπάσουμε τον φαύλο κύκλο του φόβου της αποτυχίας;

Αυτά είναι βήματα που μπορεί να κάνει ο ίδιος ο έφηβος και που μπορείτε να του προτείνετε. Είναι γραμμένα απευθείας σε εκείνον:

• Μη βάζετε ταμπέλες στον εαυτό σας: Το γεγονός ότι δεν καταφέρατε να επιτύχετε έναν στόχο δεν σημαίνει ότι είστε αποτυχημένοι. Μια αποτυχία δείχνει τι δεν δούλεψε αυτή τη φορά, όχι ποιοι είστε. Οι ικανότητες αναπτύσσονται με προσπάθεια και εξάσκηση.
• Ανακαλύψτε τι φοβάστε πραγματικά: Αναλογιστείτε τι είναι αυτό που σας φοβίζει να ξαναδοκιμάσετε και σκεφτείτε τα οφέλη που θα έχετε αν ξεπεράσετε αυτόν τον φόβο.
• Καταγράψτε πιθανές λύσεις: Σκεφτείτε ψύχραιμα και καταγράψτε όλες τις πιθανές λύσεις, ακόμη και τις πιο απλές. Ξεκινήστε από αυτή που θεωρείτε πιο αποτελεσματική και αν δεν πετύχει, εξετάστε τα λάθη σας και προσαρμόστε την προσέγγισή σας.
• Σπάστε τους στόχους σε μικρότερα κομμάτια: Θέστε μικρούς, ρεαλιστικούς στόχους και προχωρήστε σταδιακά. Οι μικρές επιτυχίες θα σας βοηθήσουν να αποκτήσετε την αυτοπεποίθηση που χρειάζεστε για να επιτύχετε τον τελικό σας στόχο.
• Ζητήστε βοήθεια: Μιλήστε σε άτομα που εμπιστεύεστε, όπως γονείς, φίλοι ή άλλοι κοντινοί σας άνθρωποι, και ζητήστε τη στήριξή τους.

Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν τον έφηβο;

Αν είστε γονέας και βλέπετε τον έφηβό σας να αντιμετωπίζει φόβο της αποτυχίας, υπάρχουν τρόποι με τους οποίους μπορείτε να τον στηρίξετε:

• Ακούστε τον: Δώστε του τον χρόνο να σας εκφράσει τις σκέψεις και τα συναισθήματά του χωρίς να τον διακόπτετε. Δείξτε του ότι είστε εκεί για να τον ακούσετε και να τον στηρίξετε.
• Μείνετε ψύχραιμοι: Αν δείξετε θυμό ή απογοήτευση, θα ενισχύσετε το άγχος του και θα τον κάνετε να νιώσει χειρότερα. Προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι και να του δείξετε κατανόηση.
• Ενθαρρύνετε νέες προσπάθειες: Συζητήστε ήρεμα και ενθαρρύνετέ τον να συνεχίσει τις προσπάθειές του. Βοηθήστε τον να δει πώς μπορεί να κινηθεί με καλύτερη στρατηγική από εδώ και πέρα.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια από ειδικό

Εάν ο φόβος της αποτυχίας οδηγεί τον έφηβο να αποφεύγει το σχολείο ή τις εξετάσεις, να μην κοιμάται, να παραιτείται από κάθε προσπάθεια ή να μιλά για τον εαυτό του με απαξίωση, και αυτό κρατά εβδομάδες, ίσως χρειαστεί να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας. Ένας ειδικός μπορεί να προσφέρει την κατάλληλη υποστήριξη και να τον βοηθήσει να ξεπεράσει τον φόβο της αποτυχίας.